Энг кўп мурожаат қилинадиган Доғистон тарихий хроникаси “Дарбанднома”ни турли тилларда ўрганиш ҳақида

Тарих ва тарихшунослик

##article.authors##

  • Gusein Tikaev Al Biruni Institute of Oriental Studies, Uzbekistan Academy of Sciences

##semicolon##

Дарбанднома##common.commaListSeparator## Салмон ва Рабия##common.commaListSeparator## Убайд ибн Жарраҳ##common.commaListSeparator## Бушнаки-хон##common.commaListSeparator## Артаниш##common.commaListSeparator## Зирихгеран##common.commaListSeparator## Кубачи.

##article.abstract##

Ушбу мақолада энг машҳур ва оммабоп кўп тилли Доғистон тарихий хроникаси “Дарбанднома”нинг пайдо бўлиши ва глобал миқёсда тарқалиши ўрганилади. Ушбу тадқиқотнинг асосий мақсади муаллифнинг она тили – кубачи тилидаги ушбу тарихий хроникани таҳлил қилишдир. Таҳлил шуни кўрсатадики, Кубачи версияси аниқроқ маълумот беради. Кубачи, кумик ва даргин (сирх) версиялари Доғистондаги сосонийларнинг мавжудлигини тасвирлашда, шунингдек,
араб-мусулмонларнинг Доғистонга бостириб кириши воқеаларини тасвирлашда сезиларли ўхшашликларни очиб беради. Бу таниқли доғистонлик шарқшунослар А.А. Исаев ва Г.М.Р. Оразаевнинг “Доғистон халқлари тилларида Дарбанднома: матнлар ва шарҳлар” нашрининг умумий сўзбошисида “Доғистон халқлари тилларида мавжуд бўлган Дарбандноманинг барча нусхалари араб тилида яратилган қўлёзмалардан таржималар бўлиб, форс ёки туркий тиллардан эмас”, деб таъкидлаган баёнотининг асослилигини тасдиқлайди.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

##submission.downloads##

##submissions.published##

2025-10-09

##issue.issue##

##section.section##

Articles