Милоддан аввалги II – милодий ХI аср Хитой манбаларида Марказий Осиё ва Хитой савдо алоқаларига оид маълумотлар

Manbashunoslik

##article.authors##

  • Хуршид Aзимов

##semicolon##

https://doi.org/10.66803/2023.2.53

##semicolon##

Маракзий Осиё##common.commaListSeparator## Хитой,##common.commaListSeparator## савдо алоқалари##common.commaListSeparator## хитой манбалари##common.commaListSeparator## Бақтрия,##common.commaListSeparator## Парфия##common.commaListSeparator## Қанғ,##common.commaListSeparator## Да-Юечжи##common.commaListSeparator## Кушон империяси##common.commaListSeparator## Фарғона##common.commaListSeparator## Усун##common.commaListSeparator## Ҳунлар империяси##common.commaListSeparator## Хан,##common.commaListSeparator## Вей,##common.commaListSeparator## Кейинги Чжао сулоласи##common.commaListSeparator## шимолий Вей##common.commaListSeparator## Суй##common.commaListSeparator## Танг.

##article.abstract##

Мақолада Марказий Осиё минтақаси ва қадимги Хитой
сулолалари ўртасидаги савдо алоқаларига оид маълумотлар мил.ав.
биринчи мингйилликнинг бошларидан то милодий ХI асрга қадар
ёзилган хитой ёзма манбалари асосида келтирилган. Бу борада
манбалар илмий таҳлил қилинган. Марказий Осиёнинг қадимги
давлатлари Бақтрия, Парфия, Қанғ, Да-Юечжи, Кушон империяси,
Буюк Фарғона (Дай-юан), Усун, Ҳунлар империяси билан Хитойнинг
Хан, Вей, Кейинги Чжао сулоласи, Шимолий Вей сулолалари, Суй ва
Тан сулолалари ўртасидаги иқтисодий муносабатлар кенгроқ
ёритилган. Икки минтақа савдо алоқаларининг ўзига хос хусусияти
ички бозорларда узаро савдо буюмлар оммалашганлиги билан
ажралиб турган. Ҳатто Хитой бозорларида марказий осиёликларнинг
алоҳида бозорлари пайдо бўлган. Марказий Осиёдан олиб борилган
шиша савдо буюми сифатида нафақат хитойликларнинг ижтимоий
ҳаётида, балки маданий ҳаётида ҳам муҳим рол ўйнаган.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

##submission.citations##

Бан Гу. Ханшу ( 班固. 漢書/ 汉书–Хан [сулоласи] тарихи) //

Эршиси ши (24 тарих). 2-жилд. Пекин-Шангхай, 1956–1958.

Ванг Жилай. Чжунгя тунгши гудайжюан шанг (王治来.中亚通史–

Марказий Осиёнинг умумий тарихи, 4/1 жилд). Урумчи, 2004.

Вэй Шоу. Вэйшу. (魏收.魏書–Вэй [сулоласи] тарихи ) // Эршиси

ши (24 тарих). 10-жилд. Пекин, 1974.

Мо Женнан. Вейжин нанбейчао шичиде чжунгши жяотунг (莫任南.

魏晋南北朝时期的中西交通 – Вей, Жин, Жанубий ва Шимолий

сулолалар даврида Хитой ва ғарб алоқалари) // Хунан педагогика

университети жамият ва фан №4. Хунан, 1989. Б. 70–74.

Оу Янгшю, Сунг Чи. Шин Тангшу ( 新唐書 – Танг

[сулоласи]нинг янги тарихи) // Эршиси ши (24 тарих). 17-жилд.

Шангхай, 1975.

Сима Чян. Шижи (司马迁.史記/史记 – Тарихий хотиралар) //

Эршиси ши (24 тарих). 1-жилд. Пекин -Шангхай, 1956–1958.

Фан Е. Хоу Ханшу ( 范晔. 後漢書/ 后汉书 – Кейинги Хан

[сулоласи] тарихи) // 3-жилд. Шангхай, 1956–1958.

Ходжаев А., Каримова Н. Сведения китайских источников по

истории государственности Центральной Азии (переводы и

исследования). Ташкент, 2018.

Хўжаев А. Буюк ипак йўли: муносабатлар ва тақдирлар. Тошкент,

Хўжаев А., Айтбаев А., Қўлдашев Ш., Джуманиёзова Ф.

Марказий Осиё тарихи Хитой манбаларида. Тошкент, 2016.

Чжунггуо лиши дацидян шанг ( 中国历史大辞典–Хитой

тарихининг катта луғати, 3/1 жилд). Шангхай, 2007.

Needham Joseph. Science and civilisation in China (Volume 4,

Physics and Physical technology, Part I: Physics). Cambridge, 1962.

##submission.downloads##

##submissions.published##

2026-07-03

##issue.issue##

##section.section##

Articles