Қўқон хонлиги ва Шарқий Туркистонда рус экспансиясига қарши курашда инглиз-турк ҳамкорлиги (1860–1878)
Xalqaro munosabatlar
##semicolon##
https://doi.org/10.66803/2023.1.45##semicolon##
Россия имеприяси##common.commaListSeparator## Усмонлилар империяси##common.commaListSeparator## Англия##common.commaListSeparator## Қўқон хонлиги##common.commaListSeparator## Қашғар##common.commaListSeparator## Султон Абдулазиз##common.commaListSeparator## Худоёрхон##common.commaListSeparator## Ёқуббек##common.commaListSeparator## дипломатик муносабатлар##common.commaListSeparator## протекторат##common.commaListSeparator## вассал##common.commaListSeparator## мустамлака##common.commaListSeparator## экспансия##article.abstract##
Мақолада Россия империясининг босқинчилик сиёсати фонида
Қўқон ва Қошғар ҳукмдорларининг Туркия, Англия давлатлари билан
дипломатик, сиёсий муносабатлари муаммолари кўриб чиқилган, Қўқон хонлиги ва Шарқий Туркистон сиёсий ҳаёти очиб берилган.
Шунингдек, Россия, Туркия ва Англиянинг Марказий Осиёдаги
геосиёсий кураши, Россия, Туркия ва Англиядаги сиёсий
қарорларнинг боришига таъсир кўрсатган минтақадаги ички сиёсий
жараёнлар тасвирланган. Қўқон хонлигининг Россиянинг Марказий
Осиёга ҳарбий ҳужуми арафасидаги ва давридаги сиёсий вазият
очиқланган. Мақолада Қўқон ва Қошғарнинг Усмонли империяси
билан сиёсий-дипломатик алоқалари, бу муносабатларга Англиянинг
таъсири ҳам кўрсатилган. Туркия ва Англиянинг минтақадаги сиёсий
қарашларининг уйғунлиги Марказий Осиёда ҳам аниқ мақсадни
кўзлаган бўлиб, бундай позиция Қўқонда, кейин эса Шарқий
Туркистонда яққол намоён бўлди. Уларнинг асосий мақсади,
Россиянинг Марказий Осиёда ўз ҳукмронлигини ўрнатиш режаларига
тўсқинлик қилиш эди. Мақолада ўзбек амири Ёқуббек даврида Қошғар
амирлиги Россиянинг Марказий Осиёдаги ҳарбий тажовузига қарши
ҳаракатларига алоҳида эътибор қаратилган. Умуман олганда, мақолада
буюк давлатлар ўртасидаги минтақада таъсир учун курашнинг
моҳияти таҳлил қилинди.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##submission.citations##
Васильев А.Д. «Знамя и Меч от Падишаха». Политические и
культурные контакты ханств Центральной Азии и Османской
империи (середина XVI – начало XX вв.). Институт
востоковедения РАН, Москва, 2014.
Васильев А.Д. Османский протекторат и российская политика в
Кашгаре в 70-х – начале 80-х гг. ХIХ вв. // Мир большого Алтая
(2.2). 2016. С. 373-383.
Васильев А.Д. Османская империя и «Большая Игра» в Кашгаре
(1865-1878). // Исторический вестник. Россия и Исламский Мир.
Том 11 (158). Москва. 2015. С. 224–249.
История Узбекистана (XVI – первая половина XIX века). // Под
редакцией Алимова Д.А. Ташкент, 2012.
Куропаткин А.Н. Кашгария. Историко-географический очерк
страны, ея военныя силы, промышленность и торговля. Санкт-
Петербург, 1879.
Отдел рукописей Национальной библиотеки РФ (СПб). Ф. 874
(Архив Шубинского С.Н.) Оп. 2. Д. 140.
Халфин Н.А. Присоединение Средней Азии к России. Москва,
Erdoğru M.A. The Khoqand Envoys in Ottoman Istanbul // CAJ, №
/1, 2008. P. 1-10.
Gönder Ç. Kaşgar Emirliği’nin Osmanlı Devleti’ne Tabiiyeti. //
YDTA. Cilt:15, Sayı:30, İstanbul Üniversitesi, 2016.
Gömeç S.Y. Osmanlı Devleti’nin Türkistan ve Doğu Politikası. //
Yeni Türkiye. Sayı:31, Ankara, 2000.
Hekimoglu V.Sefa Fuat, Mahaeva A., Çargınova G. 19. Yüzyılın Son
Çeyreğınde Doğu Türkistan’daki Milli Mücadelede Kazak ve
Kırgızların Rolü. // Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu.
TTK. Cilt:LXXXIII, Sayı:296, Ankara, 2019.
Saray M. Rus İşgalı Devrinde Osmanli Devleti ile Türkistan
Hanlıkları Arasındaki Siyasi Munasebetler (1775-1875). Ankara:
Türk Tarıh Kurumu Basımevi, 1994.
Saray M. Тhe Russian, British, Chinese, and Ottoman rivalry in
Turkestan. Ankara, 2003. P. 216.
Uygun E. İngiliz Gazetesi “Levant Herald”a göre Rusların Türkistan’ı
İşgal Siyasetı (1859-1878) /Yüksek lisans Tezi. Ordu Üniversitesi,
Sosyal Bilimler Enstitüsü. Ordu, 2017.
Yalçinkaya A. Sömürgecelik – Pan-İslamizm Işıgında Türkistan.
İstanbul, 2006.
##submission.downloads##
##submissions.published##
##issue.issue##
##section.section##
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Manba ko'rsatilgan holda erkin foydalanish va moslashtirishga ruxsat etiladi.