TURK VA O‘ZBEK TILLARIDA FITOMORF BIRLIKLAR ORQALI INSON OBRAZINING IFODALANISHI

Tilshunoslik

##article.authors##

  • Zebo Salimova филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), Тошкент давлат шарқшунослик университети доценти.

##semicolon##

https://doi.org/10.66803/2024.2.28

##semicolon##

Til,##common.commaListSeparator## inson qiyofasi,##common.commaListSeparator## obraz##common.commaListSeparator## portret,##common.commaListSeparator## fitomorf birliklar,##common.commaListSeparator## ijobiy,##common.commaListSeparator## salbiy,##common.commaListSeparator## tashqi ko‘rinish,##common.commaListSeparator## o‘xshatish,##common.commaListSeparator## obraz,##common.commaListSeparator## muqobil,##common.commaListSeparator## ekvivalent,##common.commaListSeparator## ma’no ko‘chishi.

##article.abstract##

Ushbu maqola turk tilida fitonimik birliklar, asosan meva nomlari
orqali inson obrazini ifodalashdagi ahamiyati haqida. Fitonimik lug‘at
orqali shaxsni obrazli nominatsiya qilish muammosi tilshunoslikda o‘z
ahamiyatini yo‘qotmagan. Uning lingvistik qiymati sababi insonni o‘rab
turgan tirik tabiat sharoitida o‘zini anglashning uzluksiz jarayonida yotadi.
Ushbu jarayon fitosferani antropotsentrik talqin qilishning yangi shakllari
bilan doimiy ravishda ta’minlanib, keng tarqalmoqda. Bir tomondan, u so‘z
boyligining barcha yangi qatlamlarini qamrab oladi, boshqa tomondan, turli
darajadagi til darajalariga kirib boradi. Bu darajalarning eng qudratlisi –
matn darajasi ham chetda qolmaydi.
Turk tilida inson qiyofasini aks ettirish, ularning xarakterlarini ochib
berishda fitonim nomlari, ularning qo‘llanilish darajasi va tilning so‘z
boyligiga e’tibor qaratiladi.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

##submission.citations##

Маҳмудов Н., Худойберганова Д. Ўзбек тили ўхшатишларининг

изоҳли луғати. – Тошкент, 2013.

Пазлитдинова Н. Ўзбек тили фитонимларининг лексик-семантик

хусусиятлари // Филол.фан. номз. дисс... автореф. Фарғона, 2018.

Bozorov H. Some remarks on phytonyms in uzbek folk-tales. Article.

World Bulletin of Social Sciences (WBSS) journal. – Termiz, 2022.

Kabak, T. Toplumsal Ekoloji Bağlamında Türklerin Doğa ile

ilişkilerine Genel Bir Bakış: Mandıra Filozofu Filminin

Düyündürdükleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim

Dergisi. – Istanbul, 2018.

“Kuntug‘mish” va “Ravshan” dostonlar. Sharq nashriyot-matbaa

aksiyadorlik kompaniyasi Bosh nashriyoti. – Toshkent, 2011.

Sariyev B. Türkmen Ad Biliminin Botanik Gücü, Berdi Sariyev -

Türkmen Türkçesi ve Kültürü Üzerinde Makaleler (Haz.Emrah

Yılmaz, Tuğba Yılmaz,) – Ankara, 2017.

Umarbekov O‘. ‘‘Odam bo‘lish qiyin” roman. – Toshkent, 2007.

Yasemin Y. Türkçe bitki adlarinin anlam bilimi açisindan

incelenmesi / Doktora tezi. t.c. Sakarya üniversitesi sosyal bilimler

enstitüsü. – Ankara, 2020.

Yıldız Y. Bitkilerin adlandırılmasında benzetmenin rolü. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. – Ankara,

Internet saytlar:

https://astroneergo.ru

https://blog.ciceksepeti.com/kiz-bebekler-icin-cicek-isimleri/

https://lotusmagus.com

https://lyricstranslate.com

https://m.sabah.com.tr

https://onedio.com/haber/serdar-ortac-nar-çiçeğim-sarki-sözleri.

https://scholarexpress.net

https://www.hurriyet.com.tr/mahmure/ruyada-uzum-gormek-neanlama-gelir-ruyada-uzum-yemek-tabiri-41400491

https://www.nedirnedemek.com/armut-gibi-ne-demek

www.wikipedia.org

##submission.downloads##

##submissions.published##

2026-05-11

##issue.issue##

##section.section##

Articles