ЎзР ФА ШИда сақланаётган мўғуллар даврига оид “Фатаво ал-Кабирий” қўлёзма асари ва унинг нусхалари
Islomshunoslik
##semicolon##
https://doi.org/10.66803/2024.1.20##semicolon##
Фатаво ал-Кабирий,##common.commaListSeparator## Кабир ибн Кабир,##common.commaListSeparator## қўлёзма,##common.commaListSeparator## нусха,##common.commaListSeparator## тўплам,##common.commaListSeparator## масала,##common.commaListSeparator## фатво,##common.commaListSeparator## фиқҳ,##common.commaListSeparator## ҳанафий,##common.commaListSeparator## мўғуллар даври.##article.abstract##
Мақолада ЎзР ФА ШИ сақланаётган ва мўғуллар даврида
ёзилган Кабир ибн Кабир ад-Дизақий ас-Самарқандийнинг (XIV)
“Фатаво ал-Кабирий” фатво тўплами ва унинг қўлёзма нусхалари
ҳақида сўз боради. Ушбу савол-жавоб шаклида тузилган фатво
тўплами муқаддима қисмининг мазмун-моҳияти баён қилинган. Унда юртга мўғуллар келгандан кейин Самарқанд вилоятидаги ҳолати
тасвирлаб берилган.
“Фатаво ал-Кабирий” тўпламининг таркибий тузилиши ва
мавзулари ҳақида баён қилиниб, унда анъанавий фиқҳий асарларда
мустаҳкам ўрин олган айрим мавзулар киритилмагани кўрсатиб
берилди. Шунингдек, асарда берилган масалаларнинг адади мавжуд
қўлёзма нусхалардаги мавзулар кесимидаги фарқли жиҳатлари жадвал
шаклида кўрсатилди. Муаллиф “Фатаво ал-Кабирий” тўпламини
яратишда асосан маҳаллий ҳанафий мактаб вакилларининг 50 дан
ошиқ манбаларига ишора қилганини кўрамиз. Мавжуд “Фатаво
ал-Кабирий” асарининг тўртта қўлёзма нусхаси алоҳида жилд шаклида
эмас, балки бошқа асарлар билан бирга тўплам таркибидан ўрин олган
ва ушбу йиғма асарлар тўпламлари фойдаланувчига (муфтий, қози,
мударрис ва илми толиб) “кичик кутубхона” вазифасини ўтаган.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##submission.citations##
Аминов Ҳ., Примов С. Ҳанафий фиқҳи тарихи, манабалари ва
истилоҳлари (Фиқҳ фанидан ўқув қўлланма). Тошкент, 2017.
Асророва Л. Алоуддин Бухорий “Ҳайрату-л-фуқаҳо” асарининг
ислом манбашунослигида тутган ўрни. Тар. фан. бўй. фал. док.
(PhD). дисс... Тошкент, 2019.
Атаев М. Ал-Уструшаний яшаган давр. Мўғуллар истилоси:
Фақиҳ ва фиқҳ тақдири // Имом ал-Бухорий сабоқлари. Тошкент,
№ 4. Б. 280–287.
Бартольд В.В. Сочинения. Туркестан в эпоху монгольского
нашествия. Том I. Москва, 1963.
Дўсимов З., Эгамов Х. Жой номларининг қисқача изоҳли луғати.
Тошкент. 1977.
Кабир ибн Кабир ад-Дизақий. “Фатаво ал-Кабирий”. ЎзР ФА ШИ
Асосий фонд қўлёзмаси, инв. № 2574.
Кабир ибн Кабир ад-Дизақий. “Фатаво ал-Кабирий”. ЎзР ФА ШИ
Асосий фонд қўлёзмаси. инв. № 3185.
Кабир ибн Кабир ад-Дизақий. Фатаво ал-Кабирий ЎзР ФА ШИ
Асосий фонд қўлёзмаси, инв. 1544.
Кабир ибн Кабир ад-Дизақий. Фатаво ал-Кабирий ЎзР ФА ШИ
Асосий фонд қўлёзмаси, инв. № 3132.
Мансуров А., Атаев М. Уструшана минтақасидан чиққан олимлар
// Имом ал-Бухорий сабоқлари. Тошкент. 2008. № 2. Б. 95–98.
Муҳаммад ибн Маҳмуд Уструшаний. Жомиъ аҳком ас-сиғор.
(Бола ҳуқуқлари кодекси) /нашрга тайёрловчи ва изоҳлар
муаллифи М. Атаев. Тошкент, 2021.
Насруллаев Н. Убайдуллоҳ ибн Масъуд Садр аш-Шариъа
ал-Бухорийнинг ҳанафий фақиҳи сифатидаги фаолияти // Thе
Light of Islam. Тошкент, 2023. № 4. Б. 19–27.
Негматов Н.Н. Историко-географический очерк Усрушаны с
древнейших времен по X в.н.э. // МИА. Вып. 37. Москва–
Ленинград, 1953.
Собрания Восточных рукописей Академии наук Узбекской ССР
(каталог). Т. VIII / под редакцией и при участии А.А. Семенова и
Д.Г Вороновского. Ташкент, 1967.
Убайдуллоҳ ибн Масъуд ал-Маҳбубий ал-Бухорий. Мухтасар
ал-виқоя [маъ жўнг]. ЎзР ФА ШИ Асосий фонд қўлёзмаси,
инв. № 10727.
Ўзбекистон миллий энциклопедияси. 3 жилд. Тошкент, 2001.
Қуръон карим: маъноларининг таржима ва тафсири / Таржима ва
тафсир муаллифи: А. Мансур, Тошкент.
أبو إسحاق إبراهيم بن محمد الفارسى الإصطخرى المعروف بالكرخى. "مسالك الممالك." ط. .18
لكدوني بتوارم. ١٨٧٠م
محمد بن أحمد بن أبى بكر المقدسى. "أحسن التقاسيم فى معرفة الاقاليم." ط. ليدن ١٩٠٩م .1
##submission.downloads##
##submissions.published##
##issue.issue##
##section.section##
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Manba ko'rsatilgan holda erkin foydalanish va moslashtirishga ruxsat etiladi.