Еттишаҳар давлати тарихига оид манбалар ва уларнинг тавсифи

Manbashunoslik

##article.authors##

  • Abdulhamidov Jalol

##semicolon##

Муҳаммад Ёқуббек##common.commaListSeparator## Қўқон хонлиги##common.commaListSeparator## Еттишаҳар давлати##common.commaListSeparator## Бухоро амирлиги##common.commaListSeparator## манбалар##common.commaListSeparator## тарих##common.commaListSeparator## таҳлил,##common.commaListSeparator## хулоса.

##article.abstract##

Ушбу мақолада, Еттишаҳар давлати (1865–1878) тарихига оид форс ва туркий тилларда ёзилган қўлёзма асарларнинг таҳлили ва тавсифи берилган. Унда Шарқий Туркистон тарихига оид 6 та, Қўқон хонлиги тарихига оид 15 та ҳамда Бухоро амирлиги тарихига оид 3 та қўлёзма асарда Муҳаммад Ёқуббек ва унинг Еттишаҳар давлати тарихига оид маълумотлар тадқиқ қилинган. Айниқса, ушбу манбалардаги маълумотларнинг Еттишаҳар давлатининг Туркистон хонликлари билан сиёсий алоқалари тарихини ёритишда бу манбалардаги маълумотлар муҳим аҳамиятга эга эканлиги таъкидланган. Шунингдек, бу маълумотлардан кейинги тадқиқотларда Еттишаҳар давлатининг ташкил топиши, сиёсий жараёнлари,
маъмурий бошқарув тизими, иқтисодий-маданий ҳаёти ҳамда унинг
тарихига оид ҳали очиб берилмаган долзарб масалаларни ёритишда
фойдаланиш мумкин..

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

##submission.citations##

Абдулғофурбий Исматий. Зафарномаи Худоёрхон. Россия Федерацияси Фанлар академияси Шарқшунослик институти. Шарқ қўлёзмалари маркази. № С-667.

Авазмуҳаммад Аттор Хўқандий. Тарихи жаҳоннамоий / Форс- тожик тилидан таржимон, кириш ва изоҳлар муаллифи Ш.Воҳидов. – Тошкент, 2012.

Аҳмад Мўмин Торими. Уйғур тарихшунослик тарихидан баён. Урумчи, 2013.

Гаврилов М.Ф. Страничка из истории Якуб-бека Бадавлата – правителя Кашгарии // В.В. Бартольд. Туркестанские друзья, ученики и почитатели. – Ташкент, 1927. – С. 125–132.

Записки Мирзы Шамса Бухари. О некоторых событиях в Бухаре, Хоканде и Кашгаре. – Казань, 1861.

Илёс Охунд. Ёқуббек Бадавлатнинг сўнгги хотиралари. ЎзР ФА ШИ қўлёзмаси, № 417.

Имом қори Қурбон Али (Чугучакий) валид Хўжа Холидбек Аягузий. Таварих хамса-и Шарки / Издана на основе рукописи, написанной в Чугучаке. – Казань, 1910.

Исиев Д. Уйгурское государство Йеттишар (1864–1877). – Москва, 1981.

Исҳоқхон Тўра Ибрат. Тарихи Фарғона / Нашрга тайёловчилар Ҳ. Бобобеков, Маҳмуд Ҳасаний, Мерос туркуми. – Тошкент, 1991. – Б. 268–327.

Маҳмуд Ҳаким Яйфоний. Хуллас ут-таворих. – ЎзР ФА ШИ қўлёзмаси, инв № 304.

Мирза Абдалазим Сами. «Тарихи салатин-и мангитийа» дар ас-салтана-и. Бухараи шариф / Перевод Л.М. Епифановой. – Москва,1962.

Мирза Салимбек. Тарихи Салими (источник по истории Бухарского эмирата) / Перевод с персидского, вводная статья и примечания Н.К. Норкулова, редактор перевода А.К. Арендс, предисловие, редактор введения и примечаний А.С.Сагдуллаев. – Ташкент, 2009.

Мирзо Олим Мушриф. Ансоб ус-салотин ва таворих ул-ҳавоқин / Нашрга тайёрловчилар А. Матғозиев, М.Усмонова. – Тошкент, 1995.

Мулла Билол бинни мулла Юсуф Нозимий. Ғазот дар мулки Чин. ЎзР ФА ШИ қўлёзмаси, № 9007.

Мулла Иброҳим Фаноҳий. Шарқий Туркистон тарихи. ЎзР ФА ШИ қўлёзмаси, № 12663.

Мулла Муса бен мулла Айса Сайрами. Тарихи Эминие (История, посвященная Эмину). Казань, 1905.

Мулла Мусо Сайрамий. Тарихи Хамидий / Нашрга тайёрловчи Анвар Бойтўра. – Урумчи, 1986.

Мулла Ниёз Муҳаммад. Тарихи Шоҳрухий. – ЎзР ФА ШИ қўлёзмаси, инв. № 4463.

Мулла Шокир. Зафарнома. ЎзР ФА ШИ қўлёзмаси, № 12172.

Мулло Олим Махдум Ҳожи. Тарихи Туркистон / Нашрга тайёрловчилар Т. Алимардонов, Н. Абдул Ҳаким. – Қарши, 1992.

Муҳай Ҳўқандий. Тарихи Муҳай Ҳуқандий. – ЎзР ФА ШИ қўлёзмаси, инв. № 76.

Муҳаммад Азиз Марғилоний. Тарихи Азизий. – ЎзР ФА ШИ қўлёзмаси, инв. № 11108.

Муҳаммад Солиҳ Тошкандий. Тарихи жадидайи Тошканд. – ЎзР ФА ШИ қўлёзмаси, инв № 7791.

Муҳаммад Умар қори Умидий Марғилоний. Бадавлатнома. РФ ФА Шарқ қўлёзмалари институти Санкт-Петербург бўлими қўлёзмаси, С. 587.

Муҳаммад Умар Марғилоний. Мактубчаи хон / Нашрга тайёрлаган табдилчи: О.Ҳ. Жалилов. – Тошкент, 2007.

Муҳаммад Фозилбек. Мукаммали Тарихи Фарғона. – ЎзР ФА ШИ қўлёзмаси, инв № 5971.

Муҳаммад Юнус Тойиб. Тарихи Алиқули амирлашкар // Шарқ юлдузи. – Тошкент, 1996. – № 1. – Б. 214–223;

Муҳаммад Юнус Тойиб. Тарихи Алиқули амирлашкар // Шарқ юлдузи. – Тошкент, 1996. – № 2. – Б. 208–223;

Муҳаммадумар Умидий. Тарихчайи Туроний / Табдил, таржимон, кириш ва изоҳлар муаллифи Ш.Воҳидов. – Тошкент, 2013.

Текст воспроизведен по изданию: Ресалэ-и-Якуби (Воспоминания о Якуб-беке кашгарском Камиль-хана-ишана) // Историк-марксист, № 3 (79). 1940.

Тихонов Д. Некоторые вопросы внутренней политики Якуббека // Учёные записки Института востоковедения. Т. XVI. – Москва- Ленинград, 1958. – С. 109–138.

Хидоятов Г. А. Из истории англо-русских отношений в Средней Азии. – Ташкент, 1969.

Ходжаев А. О политике Якуб-бека в отношении цинского правительства в 1871–1877 гг. // «Пятая научная конференция Общество и государство в Китае». В 3 – выпусках. Вып. 2. – Москва, 1974. – С. 246–253.

Худоёрхонзода. Анжум ат-таворих (Тарих юлдузлари) / Форс- тожик тилидан ўзбек тилига таржимон ва изоҳлар муаллифи Ш.Воҳидов. – Тошкент, 2014.

Чэн Суло. Ёқуббекнинг тарихий баҳоси. 1865–1877 йилларда Шинжондаги уйғур ва бошқа халқларнинг умумий душмани (阿古柏的历史评价。1865–1877年新疆维吾尔族与各族人民的公敌) – Пекин, 1962 (хитой тилида).

Шахиди Б. Якуббек ҳакимияти тогрилик. – Пекин, 1958 (уйғур тилида).

Doğan Serhat. Yakub Bey ve Kaşgar Hanlığı – Doğu Türkistan’da Son Osmanlı Hanı. Istanbul, 2020.

Kim Ho-dong. Holy war in China. The Muslim Rebellion and State in Chinese Central Asia, 1864–1877. – Stanford, 2004.

The Life of Alimqul. A Native Chronicle of Nineteenth Century Central Asia, Edited and translated by Timur Beisembiev. – London, 2003.

##submission.downloads##

##submissions.published##

2025-10-09

##issue.issue##

##section.section##

Articles