Фарғона водийси жадидларининг газетани аҳамияти ҳақидаги мулоҳазалари
##semicolon##
https://doi.org/10.66803/2024.1.18##semicolon##
Туркистон,##common.commaListSeparator## саводсизлик,##common.commaListSeparator## турғунлик,##common.commaListSeparator## нашриёт,##common.commaListSeparator## матбуот,##common.commaListSeparator## жадид,##common.commaListSeparator## мунозара,##common.commaListSeparator## тараққиёт,##common.commaListSeparator## И. Ибрат,##common.commaListSeparator## О. Маҳмудов,##common.commaListSeparator## А. Зоҳирий,##common.commaListSeparator## газета,##common.commaListSeparator## адабиёт,##common.commaListSeparator## иттифоқ,##common.commaListSeparator## уйғониш.##article.abstract##
XIX аср охири – XX аср бошларида фаолият олиб борган
жадидлар аҳолининг оммавий саводсизликка маҳкум этилгани
Туркистондаги турғунлик, илм-фан соҳасида қолоқликнинг биринчи
сабаблари сифатида кўрдилар. Миллат зиёлилари маҳаллий аҳоли
устидан олиб борилаётган сиёсий, маънавий, маърифий, ижтимоий
ҳаётдаги ўзгаришлардан халқнинг бехабарлиги боис, бундай ҳолат
янада кучайишининг олдини олишни бирдан-бир йўли мамлакатда
миллий тилда газеталар нашр этиш эканини англаб етдилар. Газеталар
миллатни маънавий жиҳатдан юксалтиришда биринчи зарурият эди,
шу сабабли, жадидлар уни халққа хизмат қилиши учун нашр қилишни
мақсад қилдилар.
Мақолада Фарғона водийси жадидларининг ижтимоий ҳаётда
тобора орқада қолаётган туркистонликлар учун газетанинг нақадар
аҳамиятга эга эканига оид мулоҳазалар тадқиқ этилади.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##submission.citations##
Фойдаланилган адабиётлар
Абдирашидов З. Аннотированная библиография Туркестанских
материалов в газете «Таржуман» (1883–1917). Япония, 2011.
Абдуазизова Н. Ўзбекистон оммавий ахборот воситалари (Қисқача
маълумотнома). Тошкент, 2003.
Абдуазизова Н. Миллий журналистика тарихи (Генезис ва
эволюция). Биринчи жилд. Тошкент, 2008.
Бобохонов А. Ўзбек матбааси тарихидан. Тошкент, 1979.
Валидий З.Т. Хотиралар//Шарқ юлдузи. Тошкент, 1993. № 5–6.
Б. 134–144.
Жадидларнинг ғоявий асослари, ютуқ ва хатолари. 10 март 2022 //
Д. Саттаровнинг т.ф.д., проф. Д. Алимова билан суҳбати.
Жадидларнинг ғоявий асослари, ютуқ ва хатолари/.
UzAnalytics.html
Зоҳирий А. Сўзбоши // Садойи Фарғона. 1914. 3 апрель.
Ибрат И. Из Намангана // Туркистон вилоятининг газети. 1913.
июнь.
Ибрат И. Турли марсия, иборат ва фикриёт масалалари. ЎзР ФА
ШИ қўлёзмаси, инв. № 11620.
Маҳмудов О. Мақсад ва маслак // Садойи Фарғона.1914. 3 апрель.
Маҳмудов О. ва бошқ. Муддаойимизга мувофиқ // Садойи
Фарғона газетаси. 1914. 3 апрель.
Маҳмудов О. Ғазита надур ва учун лозим // Садойи Фарғона
газетаси. 1914. 10 апрель.
Раджабов З. Туркестан на страницах большевистских газет периода
первой русской революции (1905–1907 гг). Душанбе, 1970.
“Садойи Фарғона” газетасига тузилган библиографик кўрсаткич /
Тузувчи: Зоитова Н. Тошкент, 2017.
Саид Зиё. Ўзбек вақтли матбуоти тарихига оид материаллар
(1870–1927). Тошкент-Самарқанд, 1927.
Саид Зиё. Ўзбек вақтли матбуоти тарихига оид материаллар.
Танланган асарлар. Тошкент, 1974.
Тожибоев Р. “Садойи Фарғона” жадид матбуоти намунаси //
Марказий Осиё ХХ аср бошида: ислоҳотлар, янгиланиш,
тараққиёт ва мустақиллик учун кураш (Жадидчилик, мухториятчилик, истиқлолчилик). Халқаро конфренция
материаллари. Тошкент, 2001. Б. 75–77.
Туркистон мактуботи // Янги Иқбол газетаси. 1915. 24 ноябрь.
“Ферганское эхо”// Отдел «Редкие книги» Национальной
государственной библиотеке имени А. Навои, русскоязычные
газеты.
Чабров Г.Н. Первый литографированные издания произведений
Алишера Навои в Средней Азии // Звезда Востока. Ташкент, 1948.
№3. С. 8–9.
Чабров Г.Н. Из истории полиграфии и издательства литературы на
местных языках в дореволюционном Туркестане (1868–1917) //
Труды САГУ. Вып.57. Кн.7. Ташкент, 1954. С. 79–80.
Шодмонова С. 1917 йилда Туркистонда ижтимоий-иқтисодий
аҳволнинг даврий матбуотдаги мониторинги // Ижтимоий фикр.
Тошкент. 2006. № 1 (33). Б. 173–177.
Шодмонова С. Вопросы социально-экономического и культурного
положения Туркестана на страницах периодической печати
(1870-1917гг.) / автореф. дисс ...докт. истор. наук. Ташкент. 2011.
Эрназаров Т.Э. ва бошқ. История печати Туркестана (1870–1925 гг.).
Ташкент, 1976.
Қозоқов Т. ХХ аср бошларида Фарғона водийсидаги ижтимоийсиёсий аҳвол ва жадидчилик ҳаракати / Тарих ф. номз. ... дисс.
автореф. Тошкент, 2001.
Қосимов Б. Исмоилбек Гаспрали. Тошкент, 1992.
Ўзбекистон Миллий архиви, И-1-жамғарма, 31-рўйхат, 1144-йиғма
жилд.
Khalid A. Printing, publishing, and Reform in Tsarist Central Asia //
International Journal of Middle East Studies. Vol. 26 (2). 1994. P.187–200.
Khalid A. The Politics of Muslim Cultural Reform: Jadidism in Central
Asia // New York, “University of California press”. 1999. P. 122–123.
Holdsvorth Mary. Turkestan in the Nineteenth Century. A Brief
History of the Khanates of Bukhara, Kokand and Khiva // Central
Asian Research Centre and St. Anthony`s College. Oxford. 1959.
##submission.downloads##
##submissions.published##
##issue.issue##
##section.section##
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Manba ko'rsatilgan holda erkin foydalanish va moslashtirishga ruxsat etiladi.