Берунийнинг “Тафҳим” асари Душанбе факсимиле нашри хусусида баъзи мулоҳазалар

Берунийнинг “Тафҳим” асари Душанбе факсимиле нашри хусусида баъзи мулоҳазалар

##article.authors##

  • Ботир Абдуллаев O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti

##semicolon##

https://doi.org/10.66803/2024.1.13

##semicolon##

Беруний,##common.commaListSeparator## “Тафҳим”,##common.commaListSeparator## Бухоро,##common.commaListSeparator## Тошкент,##common.commaListSeparator## Душанбе##common.commaListSeparator## қўлёзма##common.commaListSeparator## насх,##common.commaListSeparator## хаттот,##common.commaListSeparator## факсимиле,##common.commaListSeparator## ўрта асрлар мусулмон астрономияси,##common.commaListSeparator## мунажжимлик санъати

##article.abstract##

“Ат-тафҳим ли авоил синоъат ат-танжим” (қисқача “Тафҳим”)
(“Мунажжимлик санъати (астрология) негизларини тушунтириш
китоби”) Абу Райҳон Берунийнинг (973–1048) энг йирик асарларидан
бири бўлиб, энциклопедик характерга эга. Унда математика,
астрономия, география, тарих, хронологиянинг умумий масалалари ва
уларнинг мунажжимлик санъатига (астрология) татбиқи баён этилган.
“Тафҳим”нинг ҳам араб, ҳам форс тилидаги нусхалари Берунийнинг
бошқа асарларига нисбатан бирмунча кўпроқ сақланган. Ҳозирги
кунда фанга асарнинг 15 та арабча ва 21 та форсча нусхаси борлиги
маълум. “Тафҳим” қўлёзма нусхаларининг яхши ҳолатдаги энг
қадимий нусхаси Тошкентда, ЎзР ФА Шарқшунослик институти
фондида 3423 рақам билан сақланади. Мақолада асарнинг 2022 йили Тошкентда нашр этилган
“Танланган асарлар”нинг VI жилдидаги матни ҳамда алломанинг 1050
йиллик юбилейи муносабати билан Душанбеда амалга оширилган
факсимиле нашри ҳақида фикр юритамиз. Унда асарнинг Душанбе
шаҳрида сақланаётган қўлёзмасининг кодикологик ва матн
хусусиятлари борасида мақола муаллифининг фикр-мулоҳазалари
ўртага ташланган.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

##submission.citations##

Абу Райҳон Беруний. Тафҳим. ЎзР ФА ШИ қўлёзмаси, № 3423.

Абу Райҳон Беруний. “Мунажжимлик санъати (астрология)

негизларини тушунтириш китоби” – “Тафҳим”. Тадқиқот ва

факсимиле/Нашрга тайёрловчи ва кўрсаткичлар муаллифи:Ботиржон Абдуллаев. Сўзбоши муаллифлари: Ашраф Аҳмедов

ва Ботиржон Абдуллаев. Тошкент, 2023.

Абу Райҳон Беруний. Танланган асарлар, Қонуни Масъудий /

Таржимонлар: А. Аҳмедов, [А. Расулов], Б. Абдуллаев.

Сўзбоши муаллифи: А. Аҳмедов. Изоҳлар ва кўрсаткичларни

А. Аҳмедов, Б. Абдуллаев ва У. Куранбаевалар тузган. Ж.4.

Тошкент, 2022.

Абу Райҳон Беруний. Танланган асарлар. Тафҳим / Арабчадан

А. Аҳмедов таржимаси. Сўзбоши ва изоҳлар муаллифи

А. Аҳмедов. Ж.6. Тошкент, 2022.

Абурайҳони Беруни. Китоб-ут-тафҳим ли авоили саноатит-танжим. Чопи акси. Таҳия ва феҳристҳо аз Иззатулло

Мирзоев. Душанбе, 2023.

Boilot D. J. L’oeuvred’al-Beruni, Essai bibliographique, Melanges

de L’Jnstitut Dominician d’Etudes orientales, vol.L, 1955.

ا بو الر يحا ن البير و نى كتا ب التفهيم لا وا ئل صنا عة التنجيم تصحيح و مقد مة و حو .7

ا شى بخا مة جلا ل هما ئى طهر ا ن 1316ه ش

ابو ريحان بيرونى كتا ب التفهيم لاوائل صناعة التنجيم طهر ا ن 8. 2015

##submission.downloads##

##submissions.published##

2024-06-30

##issue.issue##

##section.section##

Articles