Марказий Осиёнинг XVI‒XIX аср биринчи ярмидаги тарихи янги методологик ёндашувлар контекстида

Тарих ва тарихшунослик

##article.authors##

  • Дилором Алимова

##semicolon##

https://doi.org/10.66803/2021.1.110

##article.abstract##

Мақолада ХIХ асрнинг ХVI – биринчи ярмидаги Марказий Осиё тарихи янгича методологик ёндашувлар контекстида ўрганилди. Муаллиф тадқиқотчиларнинг минтақани қолоқ ҳудудга айлантиришга ҳисса қўшган “аста-секин пасайиш” ва “чуқур қолоқлик”, "минтақанинг изоляцияси" ҳақидаги фикрларни танқид қилган. Ўз фикрларини исботи сифатида бу даврга нисбатан бундай таърифлардан фойдаланишнинг нотўғрилигини исботлаган замонавий, ҳам маҳаллий, ҳам хорижий тадқиқотчиларнинг қарашларини берган.
ХVII–XVIII асрнинг биринчи ярми ва ХIХ асрнинг охирида ўткир ва давомли инқирозлар бўлиб ўтганини инкор қилмаган ҳолда тадқиқотчилар давр тарихини салбий тенденцияларини тавсифлаш билан чекланиб қолмай, балки ташқи ва ички омиллар контекстида давр хусусиятлари сиёсий, ижтимоий-иқтисодий ва маданий ўзгаришлар динамикасини батафсил ўрганишга эътибор қаратишларини таклиф этишади.
Мақола муаллифи бу давр минтақа тарихини Шарқда ҳамда Ғарбда бўлиб ўтган жараёнлар контекстида методологик жиҳатдан кўриб чиқиш лозимлигини таъкидлайди. Илмий муомалага катта миқдорда янги манба материалининг киритилиши, услубий ва назарий базанинг янгиланиши, хорижий назария ва услубият натижаларидан фойдаланиб, ХVI асрдан бошлаб хонликларни Россия империяси томонидан босиб олинишигача Марказий Осиё халқлари тарихини ўрганишга холисона ёндашиш имконини беради.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

##submission.citations##

Агзамова Г.А. Среднеазиатские ханства и Россия: к истории караванной торговли (XVI ‒ первая половина XIX в.) // Россия-Узбекистан: история и современность. Москва: ИАЦ МГУ, 2008.

Бабаджанов Б.М. Кокандское ханство: власть, политика, религия. Токио-Ташкент. 2010.

Бартольд В.В. Мусульманский мир после XV века / Сочинения в 9 томах. Т. VI. Москва, 1966.

Гуломов Х.Г., Татыбаев А.С. Центральная Азия и мировая история. Ташкент, 2004.

История Узбекистана (XVI – первая половина XIX в.) / Отв. редактор Д.А. Алимова. Ташкент, 2012.

История Узбекистана. Том III / Ответ. ред. Р.Г. Мукминова. Ташкент, 1993.

Кюгельген А. Фон. Легитимизация среднеазиатской династии мангитов в произведениях их историков (XVIII – XIX вв.). Алматы, 2004.

Мавлонов У. Марказий Осиёнинг қадимги йўллари. Тошкент, 2008.

Мукминова Р.Г. Очерки по истории ремесла в Самарканде и Бухаре в XVI веке. Ташкент, 1976.

Россия и Средняя Азия. Политика и ислам в конце XVIII – начале XIX века. / Том I. Москва. 2010.

Фурньо В. Семиречье и Тарнсоксиана (Мавераннахр): их связи в истории тюркизации и седентеризации нижней Центральной Азии // Урбанизм и номадизм в Центральной Азии: история и проблемы. Алматы, 2004.

Хакимов А. Искусство Узбекистана: история и современность. Ташкент, 2010.

Якубовский А.Ю. Черты общественной и культурной жизни эпохи Алишера Навои // Сб. Алишер Навои. Москва-Ленинград. 1946. С. 5–30.

Agahi Muhammad Riza. Mirab, Jami‘ al-vaqi‘at-isultani / Ed. in the original Central Asian Turki with an Introduction and Notes by Nouryaghdi Tashev. Samarkand-Tashkent, 2012.

Bregel Y. The Role of Central Asia in the History of the Muslim East. Institute of Asian and African Affairs. The Hebrew University of Jerusalem. Occasional Paper № 20. New York, 1980.

Central Asian Survey. Vol. 29, No. 1, March 2010.

Die Welt des Islams. Vol. 50. 2010.

Levi S.. India, Russia and the Eighteenth-Century Transformation of Central Asian Caravan Trade. JESHO, 42, 4 (1999). Р. 519–548

Scwarz F. Ohne Scheich kein Reich – Scheibaniden und Naqsbandis in der Darstellung von Mahmud ibn Wali. // Annäherung an das Fremde: Akten des 26. Deutschen Orientalistentages. Stuttgart: Franz Steiner, 1998. Р. 259–267.

Spuler B. The Cambridge History of Islam. Vol. 1. Cambridge, 1970.

##submission.downloads##

##submissions.published##

2021-12-03

##issue.issue##

##section.section##

Articles